Zekât, temel ihtiyaçlar dışında 80.18 gram altın veya eşdeğerinde nakit paraya sahip olan ve üzerinden bir kameri yıl geçen Müslümanların vermesi gereken bir ibadettir. Malın %2.5'i (kırkta biri) ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmak üzere zekât olarak ayrılır.
Bu rehberde yer alan vakit hesaplamaları ve fıkhi açıklamalar; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu fetvaları, astronomik takvim standartları ve muteber İslam hukuku kaynakları (Hanefi ve Şafii fıkhı) referans alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bağlayıcı bireysel fetva niteliği taşımaz; kişiye ve sağlık durumuna özel haller için il müftülüklerine veya Diyanet Alo 190 Fetva Hattı'na danışılması tavsiye edilir. Vaktiyle, Diyanet resmî takvim vakitlerini kullanan %100 reklamsız bağımsız bir dijital ibadet asistanıdır.
İslam'ın beş temel esasından biri olan zekât, hem bir arınma vesilesi hem de toplumsal dayanışmanın en güçlü halkasıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun belirttiği üzere zekât, sadece bir vergi değil, malı bereketlendiren ve kalbi dünya sevgisinden temizleyen bir ibadettir.
Zekâtın Mahiyeti ve Farziyeti
Kur'an-ı Kerim'de pek çok ayette namazla birlikte zikredilen zekât (Bakara: 43), malın belirli bir kısmının Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine verilmesidir. Hz. Peygamber (s.a.v.) bir hadislerinde: 'İslam beş temel üzerine bina edilmiştir: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, hacca gitmek ve Ramazan orucunu tutmak' (Buhârî, Îmân, 1-2) buyurarak zekâtın dinimizdeki yerini vurgulamıştır.
Zekâtın farz olması için malın 'nâmî' (artıcı/çoğalabilir) olması ve üzerinden bir kameri yıl geçmesi şarttır. Borçlar ve temel ihtiyaçlar (havaic-i asliyye) bu miktardan düşülür.
Nisap Miktarı ve 2027 Ölçüleri
Nisap, zekâtla yükümlü olmak için sahip olunması gereken asgari zenginlik ölçüsüdür. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel fetvalarına göre nisap miktarı 80.18 gram altındır. Nakit para, ticari mallar ve altın gibi varlıklar bu değer üzerinden hesaplanır.
| Varlık Türü | Nisap Ölçüsü | Zekât Oranı |
|---|---|---|
| Altın | 80.18 Gram | %2.5 |
| Nakit Para/Döviz | 80.18 gr altın karşılığı | %2.5 |
| Ticari Mallar | 80.18 gr altın karşılığı | %2.5 |
Adım Adım Zekât Hesaplama Rehberi
- Tüm nakit paranızı, altınlarınızı ve ticari mallarınızın güncel değerini toplayın.
- Varsa vadesi gelmiş borçlarınızı bu toplamdan çıkarın.
- Kalan tutar 80.18 gram altın değerine ulaşıyorsa, üzerinden bir kameri yıl geçmesini bekleyin.
- Yıl sonunda elinizde kalan miktarın 1/40'ını (%2.5) zekât olarak hesaplayın.
Zekât Kimlere Verilir?
Tevbe Suresi 60. ayette zekâtın verileceği sekiz sınıf açıkça belirtilmiştir: Fakirler, miskinler, zekât toplayan memurlar, müellefe-i kulûb, köleler, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmışlar.
Zekât; anne, baba, dede, nine, çocuk ve torun gibi usul ve fürua verilmez. Ayrıca eşler de birbirine zekât veremez.
İbadet Hayatınızda Vaktiyle Kolaylığı
Zekât gibi mali ibadetlerinizi takip ederken, günlük namaz vakitlerinizi de en doğru şekilde takip etmek isterseniz Vaktiyle yanınızda. %100 reklamsız yapısı, Apple Watch ile tam uyumu ve kullanıcı mahremiyetine gösterdiği üstün özenle Vaktiyle, dijital ibadet asistanınızdır. İnternet bağlantısı gerektirmeyen çevrimdışı mimarisiyle, nerede olursanız olun vaktin huzurunu yaşayın.
İbadetinizi Reklam Gürültüsünden Uzak Yaşayın
Vaktiyle uygulamasını hemen indirin; Apple Watch ve iPhone'unuzda Diyanet takvimli namaz vakitlerini, sıfır veri takibi ve %100 reklamsız bir deneyimle takip edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Nakit paramın zekâtını nasıl hesaplarım?
Nakit paranızın toplamını, varsa borçlarınızı düştükten sonra 80.18 gram altın değerini geçip geçmediğine bakın. Geçiyorsa toplam tutarı 40'a bölerek zekât miktarını bulabilirsiniz.
Zekât verirken niyet şart mıdır?
Evet, zekât bir ibadet olduğu için verirken kalben Allah rızası için zekât verdiğinize niyet etmeniz şarttır.
Kuyumcuyum, dükkanımdaki altınların zekâtı nasıl olur?
Ticari mal hükmünde olduğu için, elinizdeki tüm altın ve nakitlerin değerini yıl sonunda hesaplayıp %2.5 oranında zekât vermeniz gerekir.
Kameri yıl nedir?
Ay takvimine göre hesaplanan yıldır. Miladi yıla göre yaklaşık 11 gün daha kısadır.
Zekâtımı tek seferde mi vermeliyim?
Zekâtı bir yıl içinde parça parça verebileceğiniz gibi, tek seferde de verebilirsiniz. Önemli olan o yılki yükümlülüğünüzü yerine getirmektir.